Wonen in West-Vlaanderen: niet altijd van een leien dakje!

1. Inleiding

Voor Groen! is betaalbaar en goed wonen voor iedereen een absolute prioriteit. Wonen is meer dan een spel van vraag en aanbod. De overheid moet een actievere rol spelen op de woningmarkt. Het Vlaamse huisvestingsbeleid is vooral gericht op eigendomsverwerving. Denken we maar aan de renovatie- en aankooppremie. Op de huurmarkt speelt de overheid slechts een rol als het over sociale huisvesting gaat. Nochtans zijn ook op andere segmenten van de woningmarkt dringend ingrepen nodig om de situatie leefbaar te houden.

Betaalbaar? De prijs-kwaliteit verhouding op de woningmarkt is volledig uit balans. Vastgoed is big business. De politieke aandacht gaat de laatste tijd vooral naar koopwoningen voor tweeverdieners. Maar het probleem is ruimer dan dat. De huurprijzen zijn de laatste jaren de lucht ingeschoten. Vele gezinnen kampen met te hoge woonuitgaven, wanneer die meer dan 20% van het totale gezinsbudget bedragen.

Kwaliteit? Veel woningen zijn van slechte kwaliteit. In West-Vlaanderen woont 16,5% van alle gezinnen (huurders én eigenaars) in een slechte woning. Da’s heel wat meer dan het Vlaams gemiddelde van 12%. De oorzaak daarvan is gekend: West-Vlaanderen heeft een oud woningpatrimonium. Vooral op het platteland ontbreekt in veel woningen elementair comfort (toilet binnen, bad of douche). Verder zijn onze woningen in Vlaanderen in het algemeen slecht geïsoleerd. We doen niet beter dan de Zuiderse landen, terwijl de behoefte aan isolatie hier veel groter is. Een gedegen isolatie betekent voor huurders en eigenaars nochtans een flinke besparing op de energiefactuur.

Voor iedereen? Op de totale woonmarkt zijn er slechts 6% sociale huurwoningen. De wachtlijsten voor sociale woningen zijn overbevolkt. Vele mensen die recht hebben op een sociale woning, krijgen er geen en moeten zich noodgedwongen behelpen op de private woonmarkt. Met enorme financiële moeilijkheden tot gevolg. Verder dient wonen in te spelen op de gewijzigde gezinssamenstelling. Gezinsverdunning vraagt een groter aantal kleinere woningen en appartementen. Ook de vergrijzing doet de vraag naar aangepaste woningen stijgen. Vooral in landelijke gemeenten in de Westhoek en de regio Tielt is er sprake van een sterke vergrijzing. In onze landelijke regio’s bevinden zich ook het hoogste percentage WIGW’s (weduwen, invaliden, gepensioneerden en wezen). West-Vlaanderen telt 9,5% WIGW’s, tegenover een Vlaams gemiddelde van 7,7%.

2. Groen! wil wonen opnieuw betaalbaar maken

  • richthuurprijzen. Een systeem van richthuurprijzen legt een prijs- kwaliteitsverhouding vast. De eigenaar wordt niet wettelijk verplicht om de richthuurprijs te volgen, maar zal onder druk staan om zijn reële prijs aan te passen. De invoering ervan kan voor de volledige huurmarkt een belangrijk instrument worden om de kwaliteit van de private huurwoningen te verbeteren.
  • huursubsidies. Mensen die recht hebben op een sociale woning, maar niet verder geraken dan de wachtlijsten kunnen zich mits een huursubsidie toch op de private woonmarkt begeven.
  • sociale verhuur in privé sector aanmoedigen. Particuliere verhuurders worden aangemoedigd om hun woning te verhuren voor sociale doeleinden. Als verhuurder krijgen ze de huurprijs dan van het OCMW of SVK. Deze diensten staan dan in voor de verdere verhuur.

3. Groen! wil kwaliteit van wonen

  • Lagere registratierechten in prioritaire stadsbuurten. Hiermee wil Groen! impulsen geven voor betaalbare koopwoningen en voor leefbare wijken zonder leegstand of verkrotting.
  • Een renovatiepremie, afhankelijk van het inkomen. Vlaanderen telt nog altijd 300.000 woningen die in slechte staat zijn. Er moet minstens een onderscheid komen van het bedrag van de premie naargelang het inkomen en de grootte van de woning.
  • Kyoto-premie als extra financiële stimulans voor energiezuinig (ver)bouwen. De overheid subsidieert bovendien speciale bouwteams die (ver)bouwers bijstaan met tips over isolatie, ventilatie, rationaal water- en energieverbruik, duurzame materialen,…
  • Lokaal meldpunt waar bewoners terecht kunnen om gevallen van huisjesmelkerij, leegstand en verkrotting aan te geven.

4. Groen! wil wonen voor iedereen

  • Meer sociale woningen. Een inhaaloperatie blijft dringend en noodzakelijk. De BTW van 12 naar 6% voor sociale huisvesting in steden zodat er meer geld vrijkomt voor sociale huisvesting.
  • Afhankelijk van de gezinssituatie verwachten mensen andere dingen van wonen en huisvesting. Voor jongeren moet ‘Friends’-wonen mogelijk worden gemaakt. Jongeren moeten samen een huis kunnen huren zonder dat een van hen de officiële huurder is. Eigenaars moeten een te groot geworden woning gedeeltelijk kunnen verhuren aan mensen voor wie een eigen woning niet de oplossing is. Ook woningruil kan een optie zijn, wanneer voor de ene het nest te vol wordt (bijv. een jong gezin) en voor de andere het nest te groot (bijv. een ouder koppel van wie de kinderen het huis uit zijn). Kangoeroe-wonen is nog een woonvorm die mogelijk moet zijn: jongeren en ouderen wonen er in hetzelfde gebouw en kunnen op elkaar een beroep doen voor bijv. kinderopvang, boodschappen, sociale controle,… Op die manier kan experimenteren met woonvormen het antwoord bieden op problemen zoals vereenzaming van ouderen of opvangproblemen bij de spitsuurgeneratie. Zeker in een ‘vergrijzende provincie’ als West-Vlaanderen.

5. Groen! wil wonen in ruimte

Ten slotte mogen we niet vergeten dat bij de keuze van een woning ook de omgeving belangrijk is. De keuze valt al vlug op een woning in een rustige buurt, liefst in een groene en veilige omgeving. De stadsvlucht lijkt gekeerd, maar jonge gezinnen verkiezen meestal een rustige verkaveling boven een druk stadscentrum. De woonfunctie in de stadscentra moet daarom versterkt worden. Ruimte om te wonen veronderstelt bijv. meer groen, speelruimte, en trager en minder autoverkeer.

Eén concrete maatregel om de woonfunctie van stadscentra in ere te herstellen is het wonen in handelsstraten boven winkels stimuleren. Als winkeleigenaars de ruimte achter en boven hun winkel bewoonbaar en toegankelijk willen maken, verdient dit een subsidie.

terug
rightCol

Groen! West-Vlaanderen, Sergeant De Bruynestraat 78-82, 1070 Brussel | 02 219 19 19 | E-mail | ©2012